Η Τουρκική επιχειρηματικότητα απλώνει τα δίχτυα της στην Αφρική

Στροφή προς την αφρικανική ήπειρο φαίνεται ότι πραγματοποιεί η Τουρκία ωθούμενη από την οικονομική αστάθεια στην Ευρώπη αλλά και από τις ευκαιρίες που αναδύονται στη Μαύρη Ήπειρο.

Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς η Τουρκία παρουσιάζεται ως ο νεότερος επιχειρηματίας στην αφρικανική ήπειρο ύστερα από την Κίνα, τη Βραζιλία και την Ινδία. Σύμφωνα με τον Σινάν Γκιουλέν, μέλος του Carnegie Europe, όλα άρχισαν όταν η Τουρκία διεκδίκησε θέση στο Συμβούλιο Ασφάλειας του ΟΗΕ την περίοδο 2009-2010 και χρησιμοποήσε την επιτυχημένη της καμπάνια ως ευκαιρία για την καλλιέργεια σχέσεων με τα αφρικανικά κράτη, με το αζημίωτο φυσικά. Από εκεί και πέρα, η τουρκική διπλωματία επικεντρώθηκε στην ταχεία επέκταση των επαφών της σε 26 κράτη όπως το Τσαντ, η Γουινέα, το Τζιμπουτί ενώ και ο ίδιος ο Ταγίπ Ερντογάν πραγματοποίησε επισκέψεις στη Γκαμπόν, στο Νίγηρα και στη Σενεγάλη. Ο Ερντογάν ήταν και ο πρώτος μη-αφρικανός ηγέτης ο οποίος επισκέφτηκε τη Σομαλία το 2011. Ταυτόχρονα, οι Τουρκικές Αερογραμμές ξεκίνησαν απευθείας πτήσεις σε 24 προορισμούς στην Αφρική, επεκτείνοντας τη δυνατότητα πρόσβασης σε Τούρκους επιχειρηματίες που ενδιαφέρονται να επενδύσουν εκεί που λίγοι δυτικοί θα επέλεγαν να εμπλακούν.

tayyip-erdogan-in-somalia

Αποτέλεσμα ήταν το εμπόριο της Τουρκίας με την Υποσαχάριο Αφρική να εκτοξευθεί από τα $742 εκατομμύρια το 2000 στα $7.5 δισεκατομμύρια το 2011! Οι τομείς από τους οποίους οι Τούρκοι επιχειρηματίες αποκομίζουν κέρδη είναι πολλοί αλλά οι περισσότερες δραστηριότητες επικεντρώνονται στον τομέα των κατασκευών (ειδικά όσων σχετίζονται με την ενέργεια) όπου η στρατηγική είναι η ανάληψη πρωτοβουλιών σε περιοχές υψηλού επιχειρηματικού ρίσκου.

Η τουρκική εξάπλωση εκλαμβάνει και αμιγώς πολιτικά χαρακτηριστικά δεδομένου ότι οι Τούρκοι επιχειρηματίες δρουν, υπό την κάλυψη και της τουρκικής διπλωματίας, και σε κράτη τα οποία είναι διαβόητα για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από δικτατορικά καθεστώτα.  Ταυτόχρονα, η επιχειρηματικότητα λειτουργεί και σε συνέργεια με φορείς πολιτιστικής-θρησκευτικής «διπλωματίας» όπως τα σχολεία του  Φετουλά Γκιουλέν που καλλιεργούν τα φιλοτουρκικά αισθήματα των Αφρικανών πολιτών αλλά ενισχύουν, παράλληλα, και τις επαφές μεταξύ εγχώριων και τουρκικών εταιριών.

erdogan un

Η Αφρικανική ήπειρος καταλαμβάνει προς το παρόν ένα πολύ μικρό μέρος των συνολικών κρατικών προσόδων από τις επενδύσεις στο εξωτερικό ή το εξαγωγικό εμπόριο της Τουρκίας. Παρ’ όλα αυτά, η Αφρική αποτελεί και θα αποτελέσει και στο μέλλον γόνιμο πεδίο επιχειρηματικής επέκτασης εφόσον η Ευρώπη δεν έχει τη δυνατότητα ή τη θέληση να απορροφήσει την τουρκική παραγωγή ειδικά για όσο η θέση της Τουρκίας έναντι του ανταγωνισμού (ιδιαίτερα της Κίνας) στον ευρωπαϊκό χώρο δεν είναι η καλύτερη.

Στα μάτια των Τούρκων επιχειρηματιών η Αφρική είναι ο γεωγραφικός χώρος στον οποίο πραγματικά μπορούν να διεκδικήσουν με αξιώσεις μια καλή θέση στο πεδίο των επενδύσεων απέναντι σε άλλες μεγάλες δυνάμεις, είτε μιλούμε για επιχειρήσεις είτε για κράτη. Ωστόσο, είναι λιγότερο το χάρισμα και περισσότερο η κρατική υποστήριξη η οποία κάνει τη διαφορά, ειδικά όταν πρόκειται για επενδύσεις που κατευθύνονται σε καθεστώτα με τα οποία κανένα ευρωπαϊκό κράτος δεν μπορεί να διατηρήσει αρμονικές οικονομικές σχέσεις ή κανένας επιχειρηματίας δεν θέλει να επενδύσει εφόσον υπάρχουν άλλοι προσφορότεροι και ασφαλέστεροι προορισμοί.

Ας κρατήσουμε πάντως στο μυαλό μας ότι η ενίσχυση της τουρκικής επιχειρηματικής παρουσίας στην Αφρική μπορεί να έχει διπλή σημασία. Είτε πρόκειται για καιροσκοπισμό είτε για έναν ιδιότυπο οικονομικό μακιαβελισμό, η εξάπλωση των τουρκικών επιχειρηματικών συμφερόντων στις «επικίνδυνες» αφρικανικές περιοχές, σε οικονομίες αμφιβόλου πολιτικής σταθερότητας και υψηλού επιχειρηματικού ρίσκου, μπορεί να κρύβει και τον κίνδυνο που αρκετοί αναλυτές αρχίζουν να πιστεύουν ότι ελλοχεύει για τη γειτονική μας χώρα: η ιλλιγγιώδης ανάπτυξη παρουσιάζει σημάδια εξασθένησης και τώρα το τουρκικό κράτος είναι απεγνωσμένο για νέες ευκαιρίες που θα διατηρήσουν το βηματισμό της τουρκικής οικονομίας. Το μέλλον ίσως να είναι λιγότερο λαμπρό για την Τουρκία από ό’τι  φάνταζε μερικά χρόνια νωρίτερα.

Ετικέτες: , , , , ,

Κατηγορίες: Διεθνείς Σχέσεις & Διεθνής Οικονομία, Διεθνη

cube02

Subscribe to our RSS feed and social profiles to receive updates.

Αρέσει σε %d bloggers: